斗永不完:德意志神圣罗马帝国的反垄断法
罗马帝国吧
全部回复
仅看楼主
level 1
痴人说史 楼主
门 策 * 内容 : 翻译前的说明 翻译 甲 . 罗马法典的反垄断法 乙 . 神圣帝国禁止垄断的规定 丙 . 两桩案例(附原文)
2007年08月23日 02点08分 1
level 1
痴人说史 楼主
翻译前的说明 学者视 1890 年生效的美国 Sherman Act 为现代反垄断法的立法模型,然而反垄断立法有很长的历史。 653 年的唐律(杂律)已有禁止垄断行为的规定( " 卖买不和而较固取者… " );明、清律保留了这类规定,字样更清楚 : “ 凡买卖诸物,两不合同,而把持行市,专取其利,及贩鬻之徒,痛同牙行,共为奸计,卖(己之)物以贱为贵,买(人之)物以贵为贱者, 处八等罚 。O 若见人有所买卖在旁(混以己物)高下比价,以相惑乱而取利者(虽情非持把) 处四等罚 。O若已得利物, 计赃重者,准窃盗论 。 条例:一、各处客商幅辏去处,若牙行及无籍之徒,用强邀截各货者,不论有无诓赊货物,依本律 处八罚等 。如有诓赊货物,仍 勒追完足发落 。 ” <1> 显然,这里已有反托拉斯的因素( “ 痛同牙行,共为奸计 ” ),但是,还仅仅是针对农业、手工业经济的小地方市场制定的规则。可是,早在 483 年,即唐律公布前 170 年,罗马的 Zeno 皇帝也制定了禁止垄断的规定(下,甲)。该规定此后包括在 530 年查士丁尼皇帝颁布的法典里。初看该规定,一方面,规定里有 “ 关于衣服、鱼、梳子或者也许关于碗等 ” 的字样,另一方面, Zeno 的规定只不过禁止限定最低卖价,而不涉及限定最高买价等情况。初看该规定,读者可能觉得比较乱,远没有唐、明、清法律那么完善的制度。详细研究内容就发现,该规定的范围和可能性比唐、明、清法关于 “ 把持行市 ” 的规定广多了:不仅禁止制定最低价格的联合 , 也禁止手工业者、服务业者等联合起来控制市场,譬如,阻挠别人完成他们不肯完成的工作;专门禁止行业协会制定约束行业成员的最低价格。然而,特别令人惊异的是,按 Zeno 皇帝的规定,允许垄断行为的法律文件,甚至包括皇帝的 “ 圣旨 ” ,都无效! Zeno 皇帝在位的 17 年中,日耳曼等野蛮民族不断侵略罗马帝国领地,同时帝国的军队搞暴动,罗马帝国内外情况非常乱。笔者不清楚上述禁止垄断的规定在这种历史条件下的作用。但是研究一下神圣罗马帝国在 16 世纪对罗马法内政规定的补充(下,已)和有关案子的判决(下,丙),就看得出 Zeno 皇帝立法在 1100 多年后发生的作用。 中世纪的 “ 德意志神圣罗马帝国 ” 沿袭罗马帝国,除奴隶制等个别制度没有吸收外,仍然以查士丁尼皇帝的法典为帝国的 “ 普通法 ” ,帝国中央和地方政府的新立法也都以普通法为基础。 <2>
2007年08月23日 02点08分 2
level 1
痴人说史 楼主
1910 年颁布而宣统 2 年 12 月失效的 “ 大清现行刑律 ” 卷十二,市廛:把持行市。代替 “ 大清现行刑律 ” 的 “ 大清新刑律 ” 已没有反垄断规定 。但是因为还没有民法,所以辛亥革命前后继续适用 “ 现行刑律关于民事有效部分 ” (革命后改为 “ 前清现行刑律关于民事有效部分 ” ),一直到 “ 中华民国民法 ” 生效的1929年为止。其中仍然保留关于 “ 把持行市 ” 的规定,只不适用关于处罚的部分(在那时的 “ 六法全书 ” 里,在这部分下划线),但是违反该规定等于侵权行为,违反者负相当的民事责任。 (参见深家本:历史刑法考,中华书局版本,第 1844 页;李贵连:深家本传,北京 2000 年,第 284 页; 1928 年以前的 “ 六法全书 ” 中的 “ 前清现行刑律关于民事有效部分 ” 。)笔者不知道这些规定在那时的实践里发生什么作用。 <2> 在诉讼中,法官必须适用普通法,当事人不应该证明普通法的内容。此外,当事人也可以要求法院适用普通法外的地方立法或者习惯,但是应该证明真有涉及其案子的地方立法和习惯。 -- 在 1806 年 , 神圣帝国被取消 , 但是直到 1900 年为止 , 部分德国地区继续适用普通法。 <3> 参见 Wilhelm Stieda: Das Tabakmonopol in Mecklenburg-Schwerin. Jahrb ü cher des Vereins f ü r Mecklenburgische Geschichte und Altertumskunde. Bd. 75 (1910), S. 131-232 。 <4> 即现在属于波兰的 Szczecin 市。 <5> Reichsabschied 1570, www.rzuser.uni-heidelberg.de/~cd2/drw/F6/rabsch3/g286.gif ( 首页 ), www.rzuser.uni-heidelberg.de/~cd2/drw/F6/rabsch3/g308.gif 。 <6> Reichspolizeiordnung, www.rzuser.uni-heidelberg.de/~cd2/drw/F6/rabsch2/g604.gif ; www.rzuser.uni-heidelberg.de/~cd2/drw/F6/rabsch2/g605.gif 。 <7> 如 Anhalt-Dessau 侯国的 Leopold Friedrich Franz 侯爵 ( 1740-1817 ) 。普鲁士王国的 Friedrich 二世国王 ( 1712-1786 ) 的作品也表示这种思想 , 但是他的实践不完全符合他的作品。 <8> 这是瑞典国王的法院。瑞典不属于圣罗马帝国,但是瑞典国王兼任几个属于圣罗马帝国的国家的领导位置,在维斯马市建立了这些国家的共同最高地方法院。
2007年08月23日 02点08分 6
level 1
痴人说史 楼主
第 7 部,第 267 裁判 垄断权利不可依据时效取得 既然垄断违反公共利益,所以是讨厌的情况,连最高领导也永远不许授予垄断。 <1> 因为连经上级明文同意也得不到垄断,所以也不能依据时效默认垄断。 <2> 即使长期以来仅一个人经营某种工商业,法律也不允许排除他人经营该业务。 <3> 这就是说:如果某人在时效期间中以进行什么行为能得到有关的权利,这就属于能占有的权利。 <4> 不允许的、被禁止的 [ 位置 ] 是不能占有的,也不存在有关的时效。 <5> 在这种案子,允许某些行为或者禁止相反的行为不利于事,问题不仅在于禁止,必须考虑到的问题是:能不能通过在一方面的禁止,在另一方面的批准得到什么权利。 <6> 你这样禁止人作什么,而他受不了,禁止没有用。如果他 [ 受得了而 ] 放弃 [ 经营该业务 ] ,即使你算是对他得到什么权利,这种权利也对付不了共和与共和利益,对共和没有约束力。 <7> 自其他公民来看,任何公民或者市政府本身都不能独揽为自有的 [ 这种 ] 事情应该承认是永远完全自由,而且依据什么别的事实也不能撤销这个自由。 <8> 在本案关于第三人 Theodor Knust 参加起诉认定如上。 <1> Cod . 4.59 [= 上 , 甲 ] 。法学家的有关部门解释一致如此。 <2> 这相似法学家的普通说法:时效不影响不能转让的事。 <3> 时效不影响的事只不过是可能性。 Gail 2.18.5 关于 D 43.11 的解释。 <4> 没有占有就没有时效, c. sine de R.I. in 6 ( 天主教法典教令第六册法则第 3 条 ), 时效只影响能占有的部分, D 43.19.1.4 , D 41.2.18 。 [ 天主教教皇波尼法爵八世在 1298 年颁布的 88 个 “ 法则 ” ( 愿文 : web.infinito.it/utenti/i/interface/index.html) 是该较皇的 Liber sextus decretalium 即 “ 教令第六册 ” 的一部分。 “ 法则 ” 是法律的基本逻辑原则,跟宗教 大体 没有关系。 ] <5> 公法永远干涉这些 [ 违法位置 ] ,因而永远不承认时效。 <6> 按法学家传统,如果什么情况只是可能性 [ 而不是权利 ] 的话,决定这个可能性的时效,从决定者来看,该决定等于禁止,但是对于有该 “ 可能性 ” 的人来看只不过是他是否让步的问题, D 8.6.18 .2 , Tuschus: Practicae Conclusiones (实践的结论)第 6 册第 537 结论。如果某可能性只依靠 [ 可能 ] 被时效制约的 人的意 志的话,才适应该原则,但是如果有公开的禁止规定就不然。 Panormitanus in c. Abbate X. de verborum significatione. <7> 不实行违反公共利益的时效。 Panormitanus in c. extirpanda §. qui vero numero 27. de Praebenda. Adrianus Gylmannus, Symphorema supplicationum... (帝国最高法院案子资料汇编, 1601 年出版, 1.2.4 .11.29; Mandel: Consilia ( 建议 ) 62.35. <8> 时效不妨碍依据别人的自由意志决定的情况。 Gail 意见第 2 册第 60 意见第 9 。
2007年08月23日 02点08分 11
level 1
痴人说史 楼主
(附原文:) Davidis Mevii Decisiones super causis praecipuis ad Summum Tribunal Regium Vismariense delatis... 5. Aufl. Frankfurt/Main: Johannis Davidis Zuneri Erben, 1705 Decisionum pars III Decisio 70 Quae Privilegia Monopolii vitio laborant, ideo attendi non debent.
2007年08月23日 02点08分 13
level 1
痴人说史 楼主
(1) His regimen Politicae societatis datum tribuit moderamen politiae, cujus non postrema pars est ut mercimonia ac opificia rite procedant & exerceantur, ut Politici omnes in hoc consentiunt. (2) Reipubl. interest, ut mercatura & artes exerceantur per idoneos. Inepti per has se perdunt et alios. (3) Habent mercimonia & opificia ubique suas leges publicas, queis praejudicium non fieri ad jus & usum publicum pertinet l.fin.ff. de colleg. & corpor. (4) Subsunt civitati, & ad ejus commoda quicquid eorum est dirigi debet, ideo ab his alienum non concedendum, aut invalidum est d.l.fin.C.de colleg.ib.gloss. & Bartol. (5) Praesupposita ea cura & inspectione, ut non nisi idoneis eveniat licentia, consequens est, ut non sumatur, nisi publico indultu. l.2. ff. de jurisdict. (6) l.un.C. de Monopol. (7) Magistratus parentis instar habet, & ut hic liberorum, ita ille civium aequalem curam gerere debet. (8) Est cujusque in ea quae libertatis sunt fundata intentio, quae non debet impediri, nisi ubi justa est causa Bartol. in l. cum Praetor. 12 ff. de judic. (9) Libertas naturalis, quae non reperitur amissa, mandatis sine clausula defenditur, quia sine causa auferre est ipso jure prohibitum. Decisio 266. De causis quibusdam excludendi a mercimonio & arte non probabilibus.
2007年08月23日 02点08分 16
level 1
痴人说史 楼主
Cum admissio ad coctionem aceti negabatur petenti, & quae solita erant offerenti, quadruplex potissimum causa opposita, cur non posset impetrari concessio. Prima, quod petens id artificium non didicerat. Secunda, quod alius istius artis peritus jam adesset, nec alteri eadem concessa utrique semet alendi copia foret. Tertia, quod lites ex communicato eo exercitio metuerentur. Quarta, quod petens debitum honorem post litem motam Senatui non exhibuit. Ut vero non quaevis causae sufficiunt ad excludendum a victu, arte atque mercimonio civem, sed graves esse debent; ita recensitas tales censere non licuit. Circa primam multum interest, inter artificia, quae scientiam singularem ex doctrina requirunt, non nisi a personis artificum et cum periculum aliorum exercentur, adeoque probatam personae industriam exigunt:(1) atque ea quae facile noscuntur, et coluntur, per substitutos exerceri solent et queunt, non desiderata personali functione, (2) quomodo ex moribus civitatum braxatores cerevisiae fiunt, qui nec didicerunt, nec ipsi coquunt, saltem aliorum ministeriis utuntur.(3) Cujus generis cum sit etiam aceti confectio, non est gravius ab iis, qui ei se dedere velint, exigendum, praesertim ubi facile discitur et noscitur,(4) et qui nondum exercuit cito experiri poterit, alias vero peritis ministeriis uti. In quo cum nemini nisi ipsius sit periculum et damnum, non est tentaturo obsistendum. (5) Altera studet lucro unius, cum potior sit ratio multorum, atque civitatis intersit non unum et alterum saltem, sed plures idem mercaturae aut opificii genus exercere: (6) Nulla est in eo injuria hactenus exercentis, cui jus adeo non est proprium, quin et alter exercere queat. (7) Qui suo jure seu communi libertate utens, nemini facit injuriam. Non est quoddam magistratus in eo debitum, ut uni civium soli de victu opulento prospiciat, nec potestas, ut quo uni copia sit, alios excludat; sed hoc est diligentiae singulorum civium, multo magis vero imperantis officium (8) est studere, ut civitatem civibus et mercimoniiis augeat, ad haec plures invitet, illis ex ipso numero latius victum quaerendi incitamenta addat. Ex inopia singulorum occasio et media incipiunt copiae omnium. Multitudo civium est opum augmentum, dum quisque sibi victum quaerendo aliis eundem parat. Tertio, lites amputare, non ob illorum metum utilia impedire convenit. Ad illas praepediendas bonae leges atque ordinationes proficiunt. Qoad quarto de non exhibito honore adjectum fuit, praeterquam quod ex actis non apparet, tanti non est, ut ideo a victus facultate supplicans excludi debeat; quae poena nimis severa foret, sed magistratus pro merito poenam infliget. Quocirca his causis non attentis judicatum fuit, publicandam esse paritoriam sententiam in eadem causa.
2007年08月23日 02点08分 17
level 1
痴人说史 楼主
Decisio 267 Jus Monopolii praescriptione non acquiritur. Monopolium adeo odiosum est, quia publicae utilitati contrarium, ut nunquam concedi debeat, ne quidem a summo principe. (1) Quocirca quod ex expresso superiorum consensu non potest impetrari, id nec tacito per prasecriptionem obtinebitur. (2) Etsi per longissimum tempus solus quisquam certum negotiationis atque artis genus exercuit, inde jus non accipit alium excludendi. (3) Nam quod dicitur, per tempus praescriptioni aptum exercendo vel faciendo quaeri jus, ad ea pertinet quae possideri queunt. (4) Quorum enim non est possessio, ut sunt quae plane illicita et prohibita; eorum non est praescriptio. (5) Non proderit in talibus una alterave vice alios prohibuisse, non ad solum actum prohibitionis spectatur, sed consideratur simul, an prohibendo a parte una et acquiscendo ab altera jus quaeri potuerit. (6) Ubi hoc non tribuit alterius patientia, nihil prodest prohibitio. Etsi contra eum qui desistit aliquid juris tribueret, contra civitatem ejusque utilitatem non erit commodo et praejudicio. (7) Caeteris civibus inde integrum semper assumere, quod nemo civium, imo ne magistratus alteri facere potest proprium, ipsis ex alieno facto non adimendum sed semper liberum. (8) Sic existimatum ad interventionem Theodori Knusten in dicta causa. (1) l.un.C. de Monopol. ubi Dd. omnes uno ore ita tradunt. (2) Juxta vulgatum JCtorum dicterium: Quod non est cessibile, non est praescriptibile. (3) Merae facultatis id est, cujusmodi res non praescribuntur l. viam ff. de via Publ. Gail. 2.Obs.18.num.5. (4) Sine possessione non procedit praescriptio, c. sine de R.I. in 6. Tantum praescribitur quantum possidetur. l.1.§. si quis hoc 4. ff. de itin. act. priv. l. 18. §.fin.ff. de acquir. possess. (5) Jus publicum semper interpellat contra eos, ideo nunquam praescribere finit. (6) Quod per JCtos traditur; quae merae facultatis sunt prascribi, ubi a parte praescribentis sit prohibitio, a parte ejus contra quem praescribitur accedit patientia l.18. §. ult. ff.quemadm. serv. amitt. Tuschus pract.conclus.537.tom.6. id non obtinet in aliis quam quae dependent ex voluntate ejus contra quem praescribitur, secus est in his, quae per prohibitionem publicam haberi nequeunt. Panorm. in c. Abbate X. de verb. signif. (7) Praescriptio contra utilitatem publicam nihil operatur Panorm. in c. extirpanda §. qui vero numero 27. de Praebend. Gylman. symphorem.1. part. 2. vot. 4. tit. 11. num. 29. Mandel. consil. 62. num. 35. (8) Quod dependet ex voluntate libera alterius, praescriptione nulla excluditur. Gail. 2. Obs. 60. n. 9.
2007年08月23日 02点08分 19
level 1
痴人说史 楼主
Decisio 268. Interventio non nudum interesse sed et justum requirit. Ut interventio admittatur, requiritur interesse intervenientis, idque doceri. (1) Id vero non in eo tantum consistit, ut appareat ipsi aut damnum irrogari, aut lucrum decedere, sed oportet etiam constare, ut non injuste id fiat, justum quippe interesse debet esse ad justitiam interventionis. (2) Ubi jure quis sentit incommodum vel justa commodum petendi causa destituitur, non censetur interesse, ideo non admittitur ad impendiendum alterius intentionem interventio. (3) Ita cum interveniens antea solus usus esset aliquo mercimonii genere, dum alio post ea idem assumente intervenire voluit, tanquam monopolium intendens vetitoque lucro inhians, non auditus est. (4) In eadem causa. (1) Gail. 1. Obs. 69. n. 3. seq. (2) Non sufficit mea interesse, nisi probabilem causam habeam, cur desiderem. l. in hoc 3. §. si mecum 11. ff. ad Exhib. (3) Sine jure nemo agit, aut juste petit. l. 3. ff. de Negoc.gest. (4) Non audiendi, qui cum alterius damno auxilium pro suo lucro desiderant. l. sciendum 18. ff. ex quib. caus. major. Juxta haec ita pronunciatum. In Sachen Tonnies Elers Supplicantem / an einem / Bürgermeister und Rath der Stadt Buxtehude supplicaten am andern / Dietrich Kunsten intervenienten am dritten Theile / in puncto mandati zur Verstattung des Essig-Brauens / wird der eingewandten Exceptionen auch intervention ungehindert / bey dem den 20. April. Anno 1658 erkandten Mandato es gelassen / supplicaten in die Gerichts-Unkosten supplicanten verursachet verdammet / und ferner erkandt / in 6. Wochen zu erscheinen / und zu dociren da? mit Erlaubung des Essig-Brauens gegen die anerbotene recognition dem Mandatum gehorsamlich gelebet sey / sonst auff den Ungehorsam und dessen Beschuldigung ergienge was Recht ist. Von Rechtswegen.
2007年08月23日 02点08分 20
1